Тарихимизда купгина подишоху-вазирлар шеърият ихлосманди булишган ва хатто узлари хам шеърият сохасида ижод килишган. Бир томондан, улар доимо уруш килишган, жангларда катнашганлар ва бешафкат булишган. Иккинчи томондан эса, уларнинг шеърлари кунгилчангликка, хиссиётга, нозик туйгуларга бой булган. Кандай килиб бешафкатлик кунгил нозиклиги била ёнма-ён жойлашган? Нахотки бу икки нарса орасида зиддият булмаган булса?
Шеърият уша инсонлар учун табиий нарса булиб, уларнинг рухиятини мувозанатда саклаб туришга ёрдам берган булиши хам мумкин. Балки шеърият – уз-узини рухий бошкаришнинг усули булгандир.
Биринчидан, шеъриятга ошно булган шафкатсиз кунгиллар деганда, биз асосан уз бобокалонларимиз, Бобур, Бойкаро, Шайбонийхон ва шу сингариларни назарда тутадиган булсак, бу бизларнинг, мана шу Турон заминида яшаганларнинг генларидаги хусусият булса керак. Чунки бугунги кунда хам шоирлар жуда купку. Айникса мустакилликдан кейин улар бодрокка ухшаб купайиб кетган.
Иккинчидан, Иброхим Ахмедов айтганларидай, исломда урушларга бир мукаддас нарсага ЖИХОДга карагандай кабул килинган булса керак-да. Ёки улимнинг узига булган карашлар бугунгидан тамоман фарк килган булса керак. Ахир, Навоий бобомиз хам, нихоятда нозик кунгил сохиби булишлари билан бир каторда, Амир вазир ваколатларидан фойдаланиб, кишиларни улимга махкум килганлар, жаллод кулига топширганларку.
Лекин бу масалани файласуфлар канака шархлашлари жуда хам кизик.
LikeLike
менимча тарихда урушда катнашиш балки бешавкатлик булмагандир, урушга нисбатан хоззирги биз яшаётган даврдагидек хис булмаган булса керак. Сабаб у давр учун уз ерини ватанини химоя килиш давлатни кенгайтириш давлатни ривожлантиришни асосий омили худуд ва ер булган. хозир менича тушунчалар озгина узгарди. уруш урнига давлат рахбари кулида куллаши мумкин булган инструментлар купайди ( тезкор информация, технология ва халкаро савдо), ундан тугри фойдаланса бу хам урушдаги галабадан колишмайди. лекин хозирда катта сиёсатдаги рахбарлар ва уларни шерият билан канчалик хамохангда яшашларини билмайман.
LikeLike